رنگ صنعتی محصولی است که در فرمهای مختلف به صورت مایع، پودری و خمیری وجود دارد. اینرنگ ها به طرق مختلفی مثل اسپریکردن و غوطه ور کردن وسیله مورد نظر در رنگ، بر روی سطوح اعمال میشوند. پس از انجام مراحل فرآیند، رنگ به عنوان یک پوشش پلاستیکی جامد و چسبنده بر روی سطح قرار میگیرد.
کاربرد رنگ صنعتی چیست؟
عواملی مثل خوردگی، رطوبت، ضربه و به طور کل آسیبهای فیزیکی و شیمیایی برای تجهیزات و دستگاهها وجود دارد. همچنین این خطرات برای لولهها و اتصالات فولادی که برای انتقال گاز، آب، روغن تعبیه شدهاند، وجود دارد. ما با بهرهگیری از رنگهای صنعتی میتوانیم روی سطوح این قطعات و تجهیزات، لایهای مقاوم و ماندگار رنگآمیزی کنیم. با انجام این کار، علاوه بر محافظت در برابر عوامل مخرب، باعث جلوه دادن به قطعات و کالاهای مختلف میشویم. رنگ صنعتی فقط مخصوص سطح فلزی نیست، بکله برای موارد دیگر مثل سطوح پلاستیکی، چوبی، لاستیکی، سرامیک، بتن، پارچه،شیشه نیز کاربرد دارد. هنگام انجام عملیات رنگآمیزی بر روی سطوح مختلف، توجه به نوع جنس کالا و به دنبال آن انتخاب پوشش صنعتی مناسب، امری بسیار مهم است.
کاربردهای مهم رنگ صنعتی در صنایع
هواپیما سازی
کشتی سازی
خودرو سازی
قطعات الکترونیک
لوازم منزل و آشپزخانه
عناصرتشکیل دهنده رنگهای صنعتی
1- رنگدانه ها :
رنگدانهها موادی جامد به شکل پودر با ذرات بسیار ریز هستند. در تولید رنگ صنعتی از رنگدانهها برای بخشیدن کدری به رنگ استفاده میشود. این مواد خود در گونههای مختلفی دسته بندی میشود.
رنگدانههای پوششی:بیشترین کاربرد را داشته و طبق اثر ترکیبی که با چسب دارند به رنگ کدری میبخشند.
رنگدانههای پخشکننده (پرکننده):هیچ کدری به رنگ نمیبخشند. به عنوان پرکننده در پوشش رنگها به کار میروند.
رنگدانههای ضد خوردگی:مناسب جهت تماس مستقیم با اولین لایه اجسام فولادی. به دلیل انفعالات خاصی که روی سطح فلز ایجاد میکند، به آن در مقابل ضربه مقاومت میبخشد.
این سه دسته بیشترین کاربرد را در ساخت رنگ صنعتی دارند. موارد خاص دیگری نیز وجود دارد که موارد استفاده کمتری دارند، مثل رنگدانههای فلزی، نفوذی، سمی و مرواریدی.
2- اتصال دهندهها یا پلیمرها
باید گفت اتصالدهنده جزئی است که باعث خشک شدن رنگ (تبدیل شدن به جامد) و استحکام آن روی سطح میشود. این ماده با هوا واکنش نشان داده و سطح پلیمریزاسیون رنگ را افزایش میدهد. این موارد نمونههایی از این مواد اتصال دهنده هستند:
رزینهای سلولزی
رزینهای اپوکسی
رزینهای آلکید
رزینهای اکریلیک
رزینهای وینیل
رزینهای پلی استر
رزینهای اورتان
3- حلالها
رنگ صنعتی بدون حلال و فقط تشکیلشده از چسب و رنگدانه گرانروی بسیار بالایی دارد. حلالها با افزوده شدن، باعث سازگاری و ثبات رنگ درون ظرف میشوند. گاهی در ساخت یک رنگ به منظور کنترل قدرت حلشدن، از چندین حلال استفاده میشود. نمونه هایی از انواع حلال :
الکل
کلرید
هیدروکربنهای آلیفاتیک
4- مواد افزودنی :
این مواد به منظور اعطای ویژگیهای خاص به رنگ صنعتی افزوده میشوند. مواردی مثل افزایش مدت زمان سختشدن، ایجاد جلوههای خاص رنگ، بهبود کیفیت و … در زیر نمونههایی از این مواد افزودنی را مشاهده میکنید.
عوامل استحکام بخش
خیسکننده
عوامل خشککننده
پریشتکننده
ضد قارچ
مهم ترین رنگ های صنعتی
رنگهای اپوکسی
این دسته از رنگهای صنعتی مقاومت بسیار بالا در برابر عوامل مختلف فیزیکی، شیمیایی و دمایی دارند. رنگ اپوکسی با دارا بودن عوامل سختکننده پلیآمید یا پلیآمین، استحکام و چسبندگی بالایی داشته و به دلیل ضخامت زیادی که دارد در برابر هوا و سایش نیز مقاومت بالایی از خود نشان میدهد. از پوشش اپوکسی میتوان در قطعات داخلی و اجزای فولادی نیروگاه های هسته ای، به عنوان پوشش کف، تجهیزات زیر آب و همچنین کلیه محیطهای شرجی و مرطوب بهره برد.
رنگهای پلی اورتان
رنگ پلی اورتان پوششی براق و با دوام در برابر ضربات است. این رنگ صنعتی بر پایه رزین اکریلیک ساخته شده و بسیار مناسب برای سطوحی است که میخواهیم صاف و براق و بدون خش باقی بمانند. پلی اورتان، همچنین در مقابل اشعه u.v خورشید مقاوم است. معمولا از این رنگ صنعتی برای پوشش چوب، آلومینیوم، مس، گالوانیزه و فلزاتی از این دست استفاده میشود تا باعث حفظ برق و مقاومت آنها در برابر شرایط جوی شود.
رنگها و پوششهای اکریلیک
پوشش آکریلیک بر پایه رزین اکریلیک ساخته میشود. از این پوششها میتوان برای زیرآیند رنگ و همچنین به عنوان لایه نهای بعد از رنگآمیزی بهره برد. اکریلیکها، علیرغم قرار گرفتن در محیطهای باز، رنگ و ثبات خود را حفظ میکنند. این پوششها موارد استفاده زیادی دارند، مثلا بسیار مناسب جهت پوشش سطوح گچی و بتنی علاوه بر فلزی هستند. پوشش اکریلیک بعد از سفتشدن بسیار چسبنده و مقاوم شده ولی با این وجود مانع تنفس بتن نمیشود. از این پوشش رنگی در ساخت برجها و ساختمانهای بلند بسیار استفاده میشود. چون هم لایهای فوقالعاده برای سیمان است و همچنین زمانی که به عنوان زیرآیند بهکار رود عمر رنگ را به مراتب افزایش میدهد.